1%

mining یا ماینینگ چیست؟ | بررسی کاربرد mining

mining چیست تعریف ماینینگ کاربرد ماینیگ ماینینگ چگونه انجام می شود استخراج ارز دیجیتال چیست

اگرچه استخراج کریپتو تنها از زمانی که بیت‌کوین برای اولین بار در سال 2009 استخراج شده، اما در میان ماینرها، سرمایه‌گذاران و مجرمان سایبری سروصدای زیادی به‌پا کرده است. در این مطلب کارو تک به سؤالاتی همچون ماینینگ چیست؟ (mining چیست؟)، ماینینگ چگونه انجام می‌شود و استخراج ارز دیجیتال چیست؟ پاسخ می‌دهیم و به شرح مفاهیمی همچون تعریف ماینینگ و کاربرد ماینینگ می‌پردازیم.

استخراج ارز دیجیتال (یا همان کریپتو ماینینگ) موضوعی محبوب در انجمن‌های آنلاین است. احتمالاً ویدیوهایی را دیده‌اید یا مقالاتی درباره بیت‌کوین، دش، اتریوم و دیگر انواع ارزهای دیجیتال خوانده‌اید. در تمامی عناوین ذکر شده، موضوع استخراج ارزهای دیجیتال مطرح می‌شود. تمامی این موضوعات ممکن است شما را به این فکر وادار کند که ماینینگ چیست؟ اگر بخواهیم به این سؤال که استخراج ارز دیجیتال چیست؟ پاسخی کوتاه دهیم، می‌توانیم بگوییم که استخراج رمزارز اصطلاحی است که به فرایند جمع‌آوری ارز دیجیتال به عنوان پاداش برای کاری که انجام می‌دهید اشاره دارد. اما چرا مردم کریپتو ماین می‌کنند؟

برای برخی، ماینینگ منبع درآمدی است و برای برخی دیگر، کسب آزادی مالی بیشتر بدون دخالت دولت‌ها یا بانک‌ها است. اما به هر دلیلی، ارزهای رمزنگاری شده حوزه‌ای رو به رشد برای فن‌دوستان، سرمایه‌گذاران و مجرمان سایبری است. حال وقته آن رسیده که به این سؤال پاسخ دهیم که ماینینگ چیست؟ (mining چیست؟) و ماینینگ چگونه انجام انجام می‌شود؟

Upscaling چیست | معرفی 0 تا 100 قابلیت اپ اسکیل

ماینینگ چیست؟ (mining چیست؟) و ماینینگ چگونه انجام انجام می‌شود؟

در پاسخ به این سؤال که ماینینگ چیست (mining چیست؟)٬ می‌توانیم بگوییم که اصطلاح استخراج کریپتو به معنای به دست آوردن ارزهای دیجیتال با حل معادلات رمزنگاری از طریق رایانه است. این فرایند شامل اعتبارسنجی بلوک‌های داده و افزودن سوابق تراکنش به یک رکود عمومی معروف به زنجیره بلوکی است. در یک مفهوم فنی‌تر، استخراج ارز دیجیتال یک فرایند تراکنشی است که شامل استفاده از رایانه و فرایندهای رمزنگاری برای حل عملکردهای پیچیده و ثبت داده‌ها در یک بلاک چین است. در واقع، شبکه‌های کاملی از دستگاه‌ها وجود دارند که درگیر رمزنگاری هستند و سوابق مشترک را از طریق آن زنجیره‌های بلوکی نگه‌داری می‌کنند.

ماینینگ چیست

در این نکته مهم است که بازار ارزهای دیجیتال، خود جایگزینی برای سیستم بانکداری سنتی است که ما در سطح جهانی از آن استفاده می‌کنیم. بنابراین، برای درک بهتر نحوه عملکرد استخراج کریپتو و رمز دیجیتال، ابتدا باید تفاوت بین سیستم‌های متمرکز و غیر متمرکز را درک کنید. میدانید Shadow IT یا اطلاعات سایه چیست ؟

سیستم‌های متمرکز

در بانکداری سنتی، یک مرجع مرکزی وجود دارد که یک رکورد متمرکز (دفتر کل) را کنترل، نگه‌داری و به‌روز می‌کند. این بدان معنی است که هر تراکنش باید از طریق سیستم بانک مرکزی انجام شود و در همان جا ثبت و تأیید می‌شود. به‌علاوه، این یک سیستم محدود است چراکه تعداد کمی از سازمان‌ها (بانک‌ها) مجهز به اتصال مستقیم به سیستم بانکداری متمرکز هستند.

سیستم‌های غیرمتمرکز و توزیع‌شده

با ارزهای رمزنگاری شده، نه مرجع مرکزی وجود دارد و نه یک دفتر کل متمرکز. دلیل آن، عملکرد ارز‌های دیجیتال به شکل بلاک‌چین است. برخلاف سیستم بانکداری سنتی، هرکسی می‌تواند مستقیماً به سیستم ارزهای دیجیتال متصل شده و در آن شرکت کند. شما می‌توانید بدون مراجعه به بانکداری مرکزی پرداخت‌ها را ارسال و دریافت کنید. به همین دلیل است که به آن ارز دیجیتال غیرمتمرکز می‌گویند.

اما رمز ارز علاوه بر غیرمتمرکز بودن، یک سیستم توزیع‌شده نیز است. این بدان معنی است که دفتر کل همه تراکنش‌ها در دسترس عموم است و در بسیاری از رایانه‌های مختلف ذخیره می‌شود. این با بانک‌های سنتی که قبلاً ذکر کردیم، تفاوت دارد. اما بدون بانک مرکزی، تراکنش‌ها قبل از اضافه شدن به دفتر چگونه تأیید می‌شوند؟ به جای استفاده از سیستم بانک مرکزی برای تأیید تراکنش‌ها، از الگوریتم رمزنگاری برای تأیید تراکنش‌ها استفاده می‌شود و اینجا است که ماینرهای بیت‌کوین وارد می‌شوند. انجام محاسبات رمزنگاری برای هر تراکنش، کار محاسباتی زیادی را به‌همراه دارد. ماینرها از رایانه‌های خود برای انجام کارهای رمزنگاری مورد نیاز برای افزودن تراکنش‌های جدید به دفتر کل استفاده می‌کنند. برای تشکر، آن‌ها خودشان نیز مقدار کمی ارز دیجیتال دریافت می‌کنند.

برای کمک به درک بهتر آن چه در مورد آن صحبت کردیم، بیایید تصویر گرافیکی زیر را در نظر بگیریم:

مثال‌های موجود در نمودار بالا تفاوت‌های بین یک سیستم متمرکز و یک سیستم غیرمتمرکز را نشان می‌دهند. در نیمه سمت چپ گرافیک یک تصویر از یک سیستم متمرکز است. سیستم سنتی ارز متمرکز در ایالات متحده از طریق استفاده از رایانه‌ها، شبکه‌ها و فناوری‌هایی که متعلق به مؤسسات مالی، اداره و نگه‌داری می‌شوند، عمل می‌کند. بنابراین، هر زمان که برای یکی از اعضای خانواده یا دوستی پول ارسال می‌کنید، آن تراکنش از طریق بانک شما انجام می‌شود.

از سوی دیگر، یک سیستم غیرمتمرکز (همان‌طور که در نیمه سمت راست تصویر نشان داده شده است)، با استفاده از شبکه‌ای از دستگاه‌های دارای مالکیت، اداره و نگه‌داری می‌شود. آن‌ها منابع خود را برای ایجاد این شبکه غیرمتمرکز قرض می‌دهند و مسئولیت تأیید تراکنش‌ها، به‌روزرسانی و نگه‌داری نسخه‌های اضافی دفتر کل را به‌طور هم‌زمان به‌اشتراک می‌گذارند. در مورد بلاک چین [Blockchain] بیشتر بدانبد.

آیا ماینینگ قانونی است؟

به‌طور کلی، پاسخ مثبت است. تعیین قانونی یا غیرقانونی بودن استخراج کریپتو در درجه اول به دو نکته کلیدی بستگی دارد:

  1. موقعیت جغرافیایی شما
  2. استخراج رمزارز از راه‌های قانونی

با این حال، جایی که شما شروع به ورود به قلمرو فعالیت‌های غیرقانونی می‌کنید، زمانی است که از ابزارهای غیرقانونی برای استخراج ارزهای دیجیتال نیز استفاده می‌کنید. به عنوان مثال، برخی از مجرمان سایبری از جاوا اسکریپت در مرورگرها استفاده می‌کنند یا بدافزار را روی دستگاه‌های کاربران ناآگاه نصب می‌کنند تا قدرت پردازش دستگاه‌هایشان را بدزدند. این نوع حمله سایبری به عنوان Cryptojacking شناخته می‌شود.

ماینینگ چگونه انجام می‌ شود؟ | کاربرد ماینینگ چیست؟

در پاسخ به این سؤال که کاربرد ماینینگ چیست؟ می‌توانیم بگوییم که به‌طور خلاصه، ماینرهای کریپتور مشروعیت تراکنش‌ها را تأیید می‌کنند تا از مزایای کار خود در قالب ارزهای رمزنگاری شده بهره‌مند شوند. برای درک این که چگونه اکثر استخراج ارزهای دیجیتال به معنای فنی‌تر کار می‌کنند، ابتدا باید فناوری‌ها و فرایند‌های پشت آن را درک کنید. این شامل درک آن است که بلاک چین چیست و چگونه کار می‌کند.

mining چیست

اولین چیزی که باید بدانید این است که دو چیز برای مفهوم بلاک چین مهم هستند: رمزگذاری کلید عمومی و ریاضی. رمزنگاری کلید معموی (معروف به رمزگذاری نامتقارن) و ریاضیات در زنجیره‌های بلوکی مانند همبرگر و نوشابه هستند.

ارزهای دیجیتال سنتی مانند بیت کوین از یک دفتر کل غیرمتمرکز به نام بلاک چین استفاده می‌کنند. بلاک چین مجموعه‌ای از بلوک‌های داده زنجیره‌ای است که حاوی قطعات کلیدی داده از جمله‌ Hashهای رمزنگاری شده است. این بلوک‌ها که جزء لاینفک یک زنجیره بلوکی هستند، گروهی از تراکنش‌های داده‌ای را شامل می‌شوند که به انتهای دفتر کل اضافه می‌شود. این نه‌تنها به شفافیت موضوع می‌افزاید، بلکه زمانی که مردم شاهد اضافه شدن تراکنش‌هایشان به یک بلاک‌چین هستند، به عنوان یک افزایش‌دهنده نیز عمل می‌کند.

فرایند درون بلاک‌چین بیت کوین

چندین مؤلفه و فرایند کلیدی در ایجاد یک بلاک چین دخیل هستند. برای این توضیح، ما قصد داری از بیت کوین به عنوان مثال استفاده کنیم”

  • گره‌ها: این‌ها افراد و دستگاه‌هایی هستند که در بلاک چین وجود دارند (مانند رایانه شما و رایانه‌های سایر ماینرهای ارز‌های دیجیتال)
  • ماینرها: ماینرها گره‌های خاصی هستند که وظیفه آن‌ها تأیید یا حل بلوک‌های تأیید نشده در بلاک‌چین و تأیید Hash است. هنگامی که یک ماینر یک بلوک را تأیید می‌کند، بلوک تأیید شده به بلاک چین اضافه م‌شود. اولین ماینری که به بقیه گره‌ها اعلام می‌کند که Hash را حل کرده است، با یک ارز دیجیتال پاداش می‌گیرد.
  • معاملات : یک تراکنش، چیزی است که باعث شروع این مهمانی می‌شود؛ به عبارت دیگر، فرایند استخراج ارز دیجیتال درحال چرخش است. به بیان ساده‌تر، تراکنش مبادله ارزهای دیجیتال بین دو طرف است. هر تراکنش جداگانه، با دیگران همراه می‌شود تا فهرستی را تشکیل دهد که به یک بلوک تأیید نشده اضافه می‌شود. سپس هر بلوک داده باید توسط گره‌های ماینر تأیید شود.
  • Hash: این توابع رمزنگاری یک‌طرف چیزی است که به گره‌ها امکان می‌دهد تا مشروعیت تراکنش‌های استخراج ارز دیجیتال را تأیید کنند. هش جزء جدایی‌ناپذیر هر بلوک در بلاک چین است. یک هش با ترکیب داده‌های هدر بلوک بلاک چین قبلی با یک Nonce ایجاد می‌شود.
  • Nonce: واژه Nonce برای توصیف عددی که فقط یک بار استفاده می‌شود، به‌کار می‌رود. اساساً، NIST یا Nonce را به عنوان مقدار تصادفی یا غیرتکراری توصیف می‌کند. در استخراج کریپتو، Nonce به هش در هر بلوک بلاک‌چین اضافه می‌شود و عددی است که ماینرها در حال حل آن هستند.
  • الگوریتم اجماع: این، یک پروتکل در بلاک چین است که به یادداشت‌های مختلف در یک شبکه توزیع شده کمک می‌:ند تا برای تأیید داده‌ها به توافق برسند. تصور می‌شود که اولین نوع الگوریتم اجماع، «اثبات کار» یا PoW باشد.
  • بلوک‌ها: این‌ها بخش‌های جداگانه‌ای هستند که هر بلاک چین کلی را به خطر می‌اندازند. هر بلوک حاوی فهرستی از تراکنش‌های تکمیل‌شده است. بلوک‌ها پس از تأیید، قابل تغییر نیستند. ایجاد تغییرات در بلوک‌های قدیمی به این معنی است که هش اصلاح شده، و آن‌هایی که از هر بلوکی که از زمان انتشار آنبلوک اصلی به بلاک‌چین اضافه شده، باید توسط تمام گره‌های دیگر در شبکه همتا به همتا شناسایی شوند. به عبارت ساده، تغییر بلوک‌های قدیمی تقریباً غیرممکن است.
  • بلاک چین: بلاک چین خود یک سری بلوک است که به ترتیب زمان فهرست شده‌اند. از آنجایی که بلوک‌های منتشر شده قبلی را نمی‌توان پس از اضافه شدن به بلاک چین اصلاح یا تغییر داد، سطحی شفاف فراهم می‌آورد. در نتیجه، همه می‌توانند معاملات را ببینند.
حمله DDoS و چگونه انجام می‌شود| بهترین روش جلوگیری از DDoS

فرایند استخراج ارز دیجیتال چیست؟ | فرایند ماینینگ چیست؟

بسیار خوب، وقت آن است که نگاهی دقیق به فرایند استخراج ارزهای دیجیتال بیاندازیم و نحوه عملکرد آن را بهتر درک کنیم.

  1. گره‌ها تأیید می‌کنند که تراکنش‌ها قانونی هستند: تراکنش‌ها مبنایی هستند که یک بلاک چینِ ارز دیجیتال براساس آن ساخته شده است. بنابراین، بیایید مثال زیر را در نظر بگیریم تا بفهمیم چگونه همه این‌ها با هم جمع می‌شوند: فرض کنید شما یک ماینر کریپتو هستید و دوستتان 5000 دلار از دوس دیگرتان قرض می‌گیرد تا یک سیستم جدید و شبک گیمینگ بخرد؛ کامپیوتری درجه یک که با آخرین تجهیزات تنظیمات بازی تزیین شده است. دوست‌تان برای بازپرداخت او یک واحد بیت‌کوین جزئی برای او می‌فرستد. با این حال، برای تکمیل تراکنش، باید مراحل تأیید را طی کند.
  2. تراکنش‌های جداگانه برای تشکیلیک بلوک به لیست سایر معاملات اضافه می‌شود: گام بعدی در فرایند استخراج کریپتو این است که همه تراکنش‌ها را در فهرستی قرار دهید که سپس به یک بلوک جدید و تأیید نشده از داده‌ها اضافه می‌شود. با افزودن تراکنش‌ به بلاک‌چین پس از تکمیل فرایند تأیید، با حفظ یک رکورد دائمی و عمومی، از double spending هر ارز دیجیتال جلوگیری می‌کند. رکورد تغییرناپذیر است، به این معنی که هرگز نمی‌توان آن را دستکاری کرد یا تغییر داد.
  3. یک Hash و انواع دیگر داده‌ها به بلوک تأیید نشده اضافه می‌شوند: هنگامی که تراکنش‌های کافی به بلوک اضافه شد، اطلاعات اضافی از جمله داده‌های هدر و هش از بلوک قبلی در زنجیره به بلوک جدید اضافه می‌شود. آن چه در این جا اتفاق می‌افتد، این است که سربرگ آخرین بلوک و یک nonce برای ایجاد هش جدید ترکیب می‌شوند. این هش به بلوک تأیید نشده اضافه می‌شود و سپس باید توسط یک گره ماینر تأیید شود. در این مورد، فرض کنید شما به اندازه کافی خوش‌شانس هستید که آن را حل کنید. در این جا، یک اعلان به همه ماینرهای دیگر در شبکه می‌فرستید تا بگویید که این کار را انجام داده‌اید و از آن‌ها بخواهید تا تأیید کنند.
  4. ماینرها هش بلوک را تأیید می‌کنند تا از قانونی بودن بلوک اطمینان حاصل کنند: در این مرحله از فرایند، سایر ماینرها در شبکه با بررسی هش، صحت بلوک تأیید نشده را بررسی می‌کنند. در این جا سؤالی مطرح می‌شود که یک هش چقدر پیچیده است؟ به عنوانم مثال، بیایید تصور کنیم که یک هش SHA-256 را با استفاده از یک ماشین حساب هش SHA-256 روی عبارت متنی ساده «I love cryptocurrency mining» اعمال کنیم. این بدین معنی است که عبارت “6a0aa6e5058089f590f9562b3a299326ea54dfad1add8f0a141b731580f558a7” برای شما به دست می‌آید.
  5. زمانی که بلوک تأیید شد، در بلاک چین منتشر می‌شود: از طرف ماینرهای کریپتو، این زمانی برای جشن گرفتن است زیرا فرایند اثبات کار یا همان PoW اکنون کامل شده است. PoW فرایند زمان‌بر حل هش و اثبات این موضوع به دیگران است که شما به‌طور قانونی این کار را انجام داده‌اید تا بتوانید تأییدیه‌ای دریافت کنید. از نظر کاربر، اساساً این موضوع یعنی انتقال جزئی. بلاک چین از شخصی به شخص دیگر تأیید شده و به عنوان بلوک تأیید شده، به انتهای بلاک چین وارد می،شود.

اهمیت ماینینگ چیست؟ | اهمیت mining چیست؟

مردم دوست دارند به شکل دیجیتالی از پول استفاده کنند. کارت‌های اعتباری، کارت‌های نقدی و خدماتی مانند PayPal و Venmo، خرید آنلاین اقلام و ارسال پول به دوستان و خانواده‌تان را آسان می‌کنند. در دنیایی با سایت‌های تجارت الکترونیک و خدمات تحویل در روز بعد، بسیاری از مردم نمی‌خواهند با دردسر پول نقد و ارز‌های سکه‌ای دست‌وپنجه نرم کنند. در مورد تاثیر متاورس بر ارز دیجیتال بیشتر بدانید.

تعریف ماینینگ

اما چه چیزی باعث می‌شود که مردم به استخراج ارز دیجیتال روی بیاورند؟ پاسخ یکسانی به این سؤال وجود ندارد. بالاخره افراد نیازها، علایق و اهداف متفاوتی دارند اما در ادامه قصد داریم به اهمیت ماینینگ و کاربرد ماینینگ بپردازیم تا بتوانیم به بخشی از این سؤال پاسخ دهیم.

مردم به دنبال حفظ حریم خصوصی و کنترل بیشتر بر امور مالی خود هستند

همه به سیستم‌های موجودِ امروزی اعتماد ندارد. برخی حتی ترجیح می‌دهند که کنترل بیشتری بر حریم خصوصی و امور مالی خود داشته باشند. برخی از افراد برای این که بخشی از سیستم بانکداری متمرکز سنتی نباشند، پول را زیر تشک‌های خود یا در قوطی های قهوه قدیمی در انبارهای خود می‌پیچند. اما راه دیگری نیز وجود دارد که مردم بتوانند پول خود را از سیستم بانکداری متمرکز سنتی دور نگه دارند؛ استخراج و استفاده از ارزهای دیجیتال.

ارزهای رمزنگاری‌شده مانند بیت کوین، دش، اتریوم و مونور سطح مشخصی از ناشناس بودن را به کاربران اراپه می‌دهند. چرا؟ زیرا فرایند رمزنگاری شامل استفاده از رمزگذاری کلید عمومی و توابع هش است که قبلاً درباره آن صبحت کردیم.

کریپتو هنوز جدید، هیجان‌انگیز و پرزرق‌وبرق است

بیایید رو راست باشیم: افرادی هستند که می‌خواهند از جدیدترین امواج فناوری استفاده کنند تا بخشی از این تجربه باشند. در اصل، آن‌ها می‌خواهند بخشی از چیزی جدید باشند که آینده را تغییر می‌دهد. اما چند نفر درگیر استخراج ارز دیجیتال هستند؟ از ۲۳ ژوئن ۲۰۲۰، تیم تحریریه Newswire عنوان کرد که بیش از ۱,000,000 ماینر منحصربه‌فرد برای ارز بیت کوین وجود دارد و فکر کنید این عدد فقط برای افرادی است که به‌طور خاص بیت کوین استخراج می‌کنند!

اگر ماینینگ انقدر آسان است، چرا همه افراد به آن روی نمی‌آورند؟

درحالی‌که همه ممکن است بخواهند از مزیت استخراج کریپتو استفاده کنند، واقعیت این است که ماینینگ برای همه مناسب نیست.

استخراج کریپتو، منابعی فشرده را می‌طلبد

استخراج ارزهای دیجیتال امروزه به منابع زیادی، هم از نظر قدرت محاسباتی و هم از نظر برق نیاز دارد. چرا؟ زیرا استخراج کریپتو به قدرت محاسباتی زیادی برای ایجاد حدس‌های جدید مستمر نیاز دارد. اگر موفق باشید، نه‌تنها بیت کوین جدیدی تولید می‌کنید، بلکه می‌توانید با افزودن اطلاعات به انتهای دفتر کل، بلاک چین را نیز به‌روز کنید.

ماینینگ یک فرایند گران است

نه‌تنها باید نگران داشتن قدرت پردازشی و الکتریسیته کافی برای تأمین انرژی عملیات باشید، بلکه باید هزینه‌های مرتبط با چنین ابتکار عظیمی را نیز در نظر داشته باشید. درحالی‌که زمانی امکان استخراج رمزنگاری فقط با استفاده از رایانه شخصی شما وجود داشت، امروزه این فرایند بسیار تغییر کرده است.

اگر بخواهید به این دنیای روبه‌رشد و عظیم وارد شوید٬ باید از فناوری و ظرفیت پردازشی برای رقابت در سطح آن‌ها برخوردار باشید. این به معنای داشتن دستگاه‌های بیشتر و دسترسی به برق ارزان‌تر است.

بازگشت سرمایه در ماینینگ مثل گذشته نیست

درحالی‌که برخی از افراد توانسته‌اند با استخراج ارزهای دیجیتال به ثروت زیادی دست یابند٬ نمی‌توان این شرایط را برای همگان در نظر گرفت. هرچه زمان بیشتر بگذرد و افراد بیشتری درگیر شوند، بازگشت سرمایه کاهش می‌یابد. بیایید بیت کوین را به عنوان مثال در نظر بگیریم. تقریباً هرچهار سال ک بار، بیت کوین رویدادی را تجره می‌کند که به آن نصب شدن یا Halving می‌گویند. این بدان معنا است که تعداد بیت کوین‌هایی که مردم به عنوان پاداش برای هر بلوک بلاک‌چین استخراج می‌کنند به نصف کاهش می‌یابد. بنابراین٬ هنگامی که مردم برای اولین بار در سال ۲۰۰۹ استخراج بیت کوین را شروع کردند، ۵۰ بیت کوین در هر بلوک دریافت می‌کردند. از آخرین Halving که در ۱۱ می ۲۰۲۰ انجام شد٬ این نرخ به ۶.۲۵ بیت کوین در هر بلوک کاهش یافته است.

13 تفاوت بدافزار و ویروس + کدام خطرناک‌تر است؟

سخن آخر

استخراج ارزهای دیجیتال جایگزین جالبی برای سیستم‌های متمرکز سنتی است که درحال حاضر در سراسر جهان فعال است. با این حال٬ از نظر کامپیوتر و منابع انرژی٬ فرآيندی بسیار سنگین است در نتیجه برای بسیاری از کاربران امکان‌پذیر نخواهد بود.

در این مطلب کارو تک علاوه بر پاسخ به سؤالاتی همچون ماینینگ چیست؟ (mining چیست؟)٬ استخراج ارز دیجیتال چیست؟ و ماینینگ چگونه انجام می‌شود؟٬ به شرح مفاهیمی همچون تعریف ماینینگ و کاربرد ماینینگ پرداختیم. امیدواریم از خواندن این مطلب لذت برده باشید. نظرات و پیشنهاد‌ها خود را در بخش کامنت با ما به اشتراک بگذارید.

  • اشتراک با دوستان

در بحث شرکت کنید

guest
0 نظرات
بازخورد (Feedback) های اینلاین
مشاهده تمام نظرات